Máy Bay Điện Tương Lai: Cơ Hội Và Thách Thức Tại Châu Âu Đến Năm 2030

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và nhu cầu giao thông bền vững đang gia tăng, máy bay điện đang trở thành một chủ đề nóng hổi trong ngành hàng không. Theo Carlos López de la Osa, quản lý kỹ thuật hàng không tại Liên đoàn Giao thông và Môi trường châu Âu (T&E), nhiều người vẫn hoài nghi về khả năng triển khai máy bay điện. Ông nhấn mạnh rằng máy bay điện và hybrid không chỉ là giấc mơ mà còn là giải pháp cho việc làm cho các chuyến bay ngắn trở nên bền vững hơn, đồng thời giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu.

Cơ Hội Từ Thị Trường Máy Bay Điện

Các công ty khởi nghiệp ở châu Âu đang nỗ lực phát triển máy bay điện với tầm hoạt động lên đến 500 km. Theo Cơ quan An toàn Hàng không Liên minh châu Âu (EASA), tầm bay này đủ để phục vụ khoảng 25% các tuyến bay trong khu vực. Các tuyến phổ biến như London – Dublin hay Athens – Santorini nằm trong giới hạn này.

Giữa bối cảnh giá nhiên liệu tăng và xu hướng chuyển đổi xanh đang diễn ra, một số quốc gia như Pháp đã ban hành quy định cấm một số tuyến bay ngắn nếu có thể di chuyển bằng tàu hỏa trong vòng 2,5 giờ. Tuy nhiên, đường sắt vẫn chưa thể thay thế được các chuyến bay kết nối đảo hoặc vượt biển, điều này mở ra cơ hội cho máy bay điện.

Startup Vaeridion từ Đức đang phát triển máy bay điện chở 9 người và kỳ vọng sẽ được cấp phép vận hành vào năm 2030. Họ đã nhận được đơn đặt hàng từ một số hãng hàng không với chi phí vận hành kỳ vọng chỉ dưới 0,5 euro cho mỗi hành khách/km, một mức giá tương đương với vé tàu hạng nhất. Dù sở hữu sức chứa nhỏ hơn máy bay phản lực thương mại, dự kiến máy bay điện sẽ được triển khai trên các tuyến ít được phục vụ hơn.

Cuộc Đua Phát Triển Công Nghệ Hàng Không Điện

Trọng lượng pin vẫn là một thách thức lớn trong việc phát triển máy bay điện. Dẫu cho các cải tiến về động cơ và thiết kế máy bay đang diễn ra, mật độ năng lượng của pin vẫn là yếu tố quyết định tầm hoạt động. Trong khi một số hãng hàng không lớn đã chậm lại trong cuộc đua, như Airbus, nhiều công ty khởi nghiệp tại châu Âu đang đẩy nhanh các nghiên cứu của mình.

Các quy định khí hậu nghiêm ngặt và hệ thống sân bay dày đặc khiến cho châu Âu trở thành nơi thử nghiệm lý tưởng cho công nghệ hàng không điện. Elysian Aircraft, hợp tác với KLM, đang phát triển một mẫu máy bay chạy hoàn toàn bằng pin có khả năng vận chuyển 90 hành khách, với tầm bay lên đến 1.000 km, dự kiến sẽ đưa vào hoạt động vào năm 2035.

Aura Aero từ Pháp đang phát triển máy bay hybrid-điện với tầm bay 1.500 km, dự kiến sẽ được cấp chứng nhận vào cuối năm 2029. Họ cũng có kế hoạch mở rộng quy mô sản xuất với các phiên bản lớn hơn, có sức chứa từ 40 đến 90 người.

“Công nghệ hybrid giúp máy bay hoạt động hiệu quả hơn, giảm phát thải lên tới 80%,” Antoine Toulemont từ Aura Aero chia sẻ.

Liệu Máy Bay Điện Có Thực Sự “Xanh”?

Nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) được kỳ vọng sẽ giúp giảm phát thải cho các chuyến bay dài, nhưng nguồn cung hiện tại vẫn hạn chế. Do đó, điền khí hóa trực tiếp được coi là một lựa chọn khả thi cho các chuyến bay ngắn. Dù máy bay điện không thải ra khí CO2 khi vận hành, tác động tổng thể của chúng vào khí hậu vẫn phụ thuộc vào nguồn điện sử dụng và quy trình sản xuất pin.

Anna Hughes, giám đốc Flight Free UK, nhấn mạnh rằng điện khí hóa hàng không chỉ thực sự bền vững khi sản xuất từ năng lượng tái tạo. Ngoài ra, việc giảm nhu cầu di chuyển vẫn là ưu tiên hàng đầu, và việc đầu tư vào đường ray sẽ là cách tiếp cận hiệu quả nhất.

Vào tháng 7, Ủy ban châu Âu đã đề xuất tăng cường tài trợ cho ngành hàng không, nhằm hỗ trợ phát triển máy bay điện cũng như các công nghệ sạch như SAF và hydrogens.