Windows trên nền tảng Arm: Khó khăn vượt qua, tiềm năng bùng nổ

Microsoft đã có những cập nhật quan trọng về tiến trình phát triển của hệ sinh thái Windows trên nền tảng Arm trong thời gian qua. Sự tăng trưởng mạnh mẽ về số lượng thiết bị cũng như ứng dụng hỗ trợ đã chứng minh rằng nhu cầu sử dụng máy tính Windows với hiệu suất năng lượng cao ngày càng trở nên cần thiết hơn bao giờ hết.

Trong một bước đi đáng chú ý, Nvidia đang chuẩn bị gia nhập thị trường với công nghệ RTX Spark, hứa hẹn sẽ đồng hành cùng Qualcomm, đơn vị đang cung cấp dòng Snapdragon X cho phần lớn các máy tính xách tay Windows trên nền tảng Arm mới nhất.

Microsoft dự kiến rằng các thiết bị trang bị công nghệ RTX Spark sẽ chính thức ra mắt vào mùa thu năm 2026, với các thương hiệu nổi tiếng như Surface, Asus, Dell, HP, Lenovo và MSI. Sự tham gia của Nvidia sẽ mở rộng sự lựa chọn chip cho người dùng, giảm thiểu sự phụ thuộc vào một bên cung cấp chip duy nhất.

“Thị trường hiện đang cho thấy nhu cầu rõ ràng. Ngày càng có nhiều nhà sản xuất chip và đối tác OEM đang đầu tư vào Windows trên nền tảng Arm do khách hàng đang tìm kiếm các thiết bị tiết kiệm điện và hiệu suất cao hơn”, Klaus Diaconu, Giám đốc đối tác tại Microsoft, phát biểu.

Hơn 7.000 ứng dụng đã được kiểm tra tương thích

Phần cứng chỉ là một phần của câu chuyện. Thách thức lớn nhất mà Windows trên nền tảng Arm phải đối mặt trong nhiều năm qua chính là khả năng tương thích của phần mềm, đặc biệt là các ứng dụng chuyên dụng, driver và tiện ích được thiết kế cho kiến trúc x86.

Microsoft đã tiết lộ trang Works on WOA hiện đã theo dõi hơn 7.000 ứng dụng tương thích với Windows trên nền tảng Arm. Mặc dù con số này không có nghĩa là tất cả ứng dụng đều được phát triển cho Arm, nhưng nó cho thấy rằng danh sách phần mềm có thể hoạt động trên nền tảng này đã được mở rộng đáng kể.

Trong số các ứng dụng bao gồm ShareX, Proton Mail, Signal, Discord và FxSound, nhiều ứng dụng thuộc các lĩnh vực làm việc, giáo dục, bảo mật và giải trí đã có phiên bản tương thích.

“Các ứng dụng năng suất vẫn giữ vai trò quan trọng trong cách người dùng hoàn thành công việc trên Windows. Sự gia tăng của danh sách ứng dụng cho thấy sự cần thiết từ phía khách hàng và động lực mạnh mẽ từ các nhà phát triển đang coi Arm là nền tảng Windows hạng nhất”, Microsoft nhận định.

Các ứng dụng phổ biến chưa có phiên bản Arm gốc vẫn có thể hoạt động thông qua Prism, một lớp giả lập do Microsoft tích hợp vào Windows 11. Prism cho phép các ứng dụng viết cho bộ xử lý x86 chạy trên máy Arm mà không cần phải lập lại toàn bộ ứng dụng ngay lập tức.

Microsoft tin rằng những cải tiến ở cả phần cứng và Prism giúp cho các ứng dụng giả lập trở nên gần gũi hơn với trải nghiệm của phần mềm gốc. Tuy nhiên, hiệu suất vẫn có thể khác biệt tùy theo từng chương trình. Những ứng dụng yêu cầu driver, tiện ích hệ thống cấp thấp hoặc phần cứng đặc thù cần kiểm tra trước khi chuyển sang sử dụng trên máy Arm.

Không còn chỉ là một tiềm năng

Windows trên nền tảng Arm đã xuất hiện khá lâu, nhưng các thế hệ đầu tiên thường bị chỉ trích vì hiệu suất kém, sự tương thích hạn chế và mức giá không hấp dẫn. Người dùng đã phải cân nhắc kỹ lưỡng về việc liệu các ứng dụng có thể hoạt động trên thiết bị hay không trước khi đưa ra quyết định.

Dòng chip Snapdragon X cùng các cải tiến trên Windows 11 đã giúp nền tảng này tiến gần hơn với hiệu năng của laptop x86, thời gian sử dụng pin và trải nghiệm người dùng. Sự tham gia của Nvidia tiếp tục mở rộng lựa chọn chip và có khả năng làm cho khả năng đồ họa và AI trở thành các yếu tố cạnh tranh chủ đạo cho máy tính Windows trên nền tảng Arm.

“Windows trên nền tảng Arm không còn được coi như một tiềm năng, mà là một hệ sinh thái thiết bị đang phát triển nhanh chóng với các ứng dụng phục vụ cho nhiều nhóm công việc mà khách hàng dựa vào”, Microsoft nhấn mạnh.

Cách gọi Windows trên nền tảng Arm là “nền tảng hạng nhất cho mọi tác vụ” vẫn cần được chứng minh qua những sản phẩm thực tế. Số lượng ứng dụng tương thích không phản ánh đầy đủ khả năng hoạt động, độ ổn định hay khả năng hỗ trợ cho các thiết bị ngoại vi.

Dù vậy, vị thế của Windows trên nền tảng Arm hiện đã được cải thiện rõ rệt so với vài năm trước. Qualcomm không còn là nhà cung cấp duy nhất điều hành toàn bộ hệ sinh thái, Nvidia đang chuẩn bị gia nhập, nhiều thương hiệu PC lớn đã cam kết sản phẩm, và hàng ngàn ứng dụng đã được xác nhận có khả năng hoạt động.

Windows trên nền tảng Arm chưa thể thay thế được các thiết bị x86 ngay lập tức. Tuy nhiên, nó cũng không còn là lựa chọn thử nghiệm chỉ dành cho những người sẵn sàng chấp nhận rủi ro. Microsoft tin rằng thời điểm Windows trên nền tảng Arm được nhìn nhận bình đẳng trong thị trường PC đã đến.