Tại Sao Apple Đột Ngột Ngừng Tặng Quà Cho Sinh Viên?

Apple đã chính thức khởi động chương trình Back to School 2026 tại tám quốc gia châu Á, bao gồm cả Việt Nam, từ ngày 15 tháng 7. Tuy nhiên, chương trình năm nay có sự thay đổi lớn khi quà tặng đi kèm với việc mua sản phẩm không còn là Apple Pencil Pro hay AirPods như trước đây, mà chỉ đơn giản là một bộ bốn AirTag.

Tại thị trường Việt Nam, sinh viên và giáo viên có thể xác thực thông qua UNiDAYS để nhận bốn chiếc AirTag miễn phí khi mua các sản phẩm như MacBook Air, MacBook Pro, iPad Air hoặc iPad Pro từ Apple Education Store. Đối với những ai muốn đổi sang phụ kiện khác, họ sẽ phải trả thêm khoản chênh lệch. Chẳng hạn, nếu mua iPad và muốn có Apple Pencil Pro thay vì AirTag, người mua sẽ phải chi thêm 178.000 đồng. Đối với Mac, nếu muốn AirPods 4 bản thường, khách hàng sẽ phải trả thêm từ 809.000 đồng, trong khi phiên bản chống ồn chủ động (ANC) có giá chênh lên tới 2.009.000 đồng. Chương trình này sẽ kết thúc vào ngày 27 tháng 8. Đáng lưu ý, các sản phẩm như MacBook Neo, iPad mini, iPad phổ thông và các dòng máy Mac để bàn như Mac mini, Mac Studio và iMac không nằm trong danh sách quà tặng.

So với chương trình năm 2025, điều này rõ rệt là một bước lùi. Năm ngoái, Apple đã tặng miễn phí Apple Pencil Pro cho những người mua iPad Air M3 hoặc iPad Pro M4, và quà tặng cho người mua MacBook Air M4, MacBook Pro hoặc iMac là AirPods 4 bản ANC mà không phải trả thêm chi phí nào. Giá bán lẻ một chiếc AirPods 4 ANC khoảng 4 triệu đồng và Apple Pencil Pro khoảng 3,2 triệu đồng. Năm nay, những phụ kiện này chỉ được coi là lựa chọn trả phí, trong khi quà tặng mặc định lại là AirTag, một phụ kiện định vị có giá bán lẻ bắt đầu từ 890.000 đồng mỗi chiếc.

Tình hình tại các quốc gia châu Á khác cũng không mấy khả quan. Ấn Độ cho khách hàng có sự lựa chọn giữa AirTag hoặc AirPods 4 khi mua Mac, hoặc Apple Pencil Pro khi mua iPad. Trong khi đó, Malaysia, Philippines, Đài Loan và Thái Lan chỉ cung cấp thẻ quà tặng thay vì phụ kiện. Các thị trường như Mỹ, Canada và châu Âu vẫn chưa mở chương trình tính đến thời điểm 16 tháng 7, mặc dù nhà báo Mark Gurman của Bloomberg đã thông báo rằng các cửa hàng Apple tại Mỹ đã bắt đầu thiết lập khu vực trưng bày riêng cho Mac và iPad, cho thấy chương trình sắp được khởi động.

Nguyên nhân của sự thay đổi này không khó để nhận ra. Vào ngày 25 tháng 6, Apple đã có đợt điều chỉnh giá các sản phẩm Mac, iPad, Apple TV, Vision Pro và HomePod trên toàn cầu, với lý do chính là tình trạng thiếu hụt chip nhớ do sự gia tăng nhu cầu trong lĩnh vực AI. MacBook Air đã tăng giá từ 1.099 USD lên 1.299 USD, tương đương với mức tăng hơn 5,2 triệu đồng, trong khi MacBook Pro từ 1.699 USD lên 1.999 USD, tăng gần 7,9 triệu đồng. Trung bình, mức tăng giá trên toàn bộ danh mục sản phẩm là 246,67 USD, tương đương hơn 6,5 triệu đồng mỗi sản phẩm. Tim Cook, CEO của Apple, đã gọi đây là một “trận lũ trăm năm mới có một lần” trong một cuộc phỏng vấn với Wall Street Journal, thừa nhận rằng công ty “chưa từng thấy chi phí linh kiện tăng nhanh và mạnh như vậy”.

Tại Việt Nam, Apple đã điều chỉnh giá cho 14 dòng sản phẩm ngay trong tối 25 tháng 6, với mức tăng trung bình khoảng 20%, và có những mẫu sản phẩm tăng giá lên tới hàng chục triệu đồng. Đáng chú ý, Apple thực sự là hãng máy tính lớn cuối cùng trong nhóm tăng giá, sau khi các công ty khác như Dell, HP, Lenovo và ASUS đã thực hiện điều chỉnh từ cuối năm 2025.

Căn nguyên của vấn đề nằm ở sự gia tăng giá của chip nhớ. Theo phân tích của TrendForce, giá DRAM đã tăng tới 98% chỉ trong quý I năm 2026 và dự đoán sẽ tiếp tục tăng từ 58 đến 63% trong quý II. Nguyên nhân đến từ việc các nhà sản xuất lớn như Samsung, SK Hynix và Micron, kiểm soát khoảng 95% sản lượng DRAM toàn cầu, đang chuyển hướng sản xuất sang bộ nhớ băng thông cao (HBM) phục vụ cho các ứng dụng AI vì lợi nhuận lớn hơn. HP đã thông báo với các nhà đầu tư rằng chi phí bộ nhớ hiện chiếm khoảng 35% tổng chi phí linh kiện cho một chiếc PC, tăng mạnh từ mức 15–18% chỉ trong một quý trước đó. Hệ quả này không chỉ ảnh hưởng đến các sản phẩm liên quan đến máy tính mà còn khiến Microsoft phải tăng giá Xbox thêm 100 đến 150 USD từ tháng 8, và máy chơi game Steam Machine của Valve cũng bị đội giá thêm 300 USD so với kế hoạch ban đầu.

IDC dự báo rằng tình trạng thiếu hụt này có thể kéo dài đến năm 2027, và Chủ tịch SK Hynix, Chey Tae Won, nhận định rằng áp lực nhu cầu bộ nhớ liên quan đến AI sẽ còn tiếp diễn đến năm 2030. Đối với sinh viên Việt Nam đang có ý định mua Mac hoặc iPad, chương trình Back to School 2026 vẫn còn hiệu lực đến hết ngày 27 tháng 8, nhưng quà tặng năm nay khó có thể sánh được với những ưu đãi mà Apple đã mang lại trong năm trước.