Đột Biến Tử Vong Cá Voi Xám Từ Mexico Đến Canada: Nỗi Lo Cần Quan Tâm

Những Ca Tử Vong Đột Ngột Của Cá Voi Xám

Các nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng, cá voi xám đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng đáng báo động dọc theo tuyến di cư từ Mexico sang Canada. Theo thông tin từ Cơ quan Quản lý khí quyển và đại dương quốc gia Mỹ (NOAA), đến ngày 6/7/2026, đã có tới 145 trường hợp cá voi chết được ghi nhận, đánh dấu một tình trạng nguy cấp chưa từng có.

Sự gia tăng đột biến này đã vượt xa số liệu những năm trước, khiến tổ chức Public Employees for Environmental Responsibility (PEER) mô tả đây là một “sự kiện tử vong thảm khốc”. Họ cảnh báo rằng, số cá voi chết trên thực tế có thể lớn hơn rất nhiều so với con số ghi nhận.

Dù NOAA chưa đưa ra kết luận chính thức, họ xác nhận rằng số vụ mắc cạn trong hai năm qua đã trở về mức bình thường, tương tự như các sự kiện trước đó. Tuy nhiên, cái nhìn về tình hình hiện tại cho thấy nhiều vấn đề kéo dài từ trước vẫn có thể ảnh hưởng đến quần thể cá voi.

Washington là một trong những khu vực bị ảnh hưởng nặng nề nhất, với việc một cá thể thứ 30 được ghi nhận là chết chỉ trong năm 2026. Điều này khiến số lượng tử vong tại bang này cao thứ hai trong lịch sử, chỉ sau mức kỷ lục vào năm 2019.

Kết quả khám nghiệm cho thấy cá voi bị suy dinh dưỡng nặng nề và có dấu hiệu va chạm với tàu thuyền — tình trạng phổ biến nhất ở các cá thể đã chết trong năm nay. Việc thiếu hụt năng lượng trước khi di cư có thể ảnh hưởng đến khả năng tồn tại của chúng trong hành trình dài.

Cá voi xám từ vùng đầm phá sinh sản ở Baja California (Mexico) di chuyển đến biển Bering và Chukchi để kiếm ăn, và ngược lại. Mùa khô hạn khiến con mồi trở nên khan hiếm, dẫn đến tình trạng cá voi phải tìm kiếm thức ăn tại các vùng ven bờ hoặc sông, gia tăng nguy cơ va chạm và mắc lưới.

Thống kê từ 2018 đến 2023 cho thấy, đến 690 cá voi xám đã mắc cạn dọc theo bờ Thái Bình Dương. NOAA đưa ra những kết luận rằng sự biến đổi sinh thái tại các vùng biển phía bắc đã làm giảm sút nghiêm trọng nguồn thức ăn cho cá voi, khiến nhiều cá thể trẻ tuổi không thể sinh tồn.

Quần Thể Cá Voi Tăng, Nhưng Nguy Cơ Vẫn Hiện Hữu

Các chuyên gia từ NOAA vào giữa tháng 7 cho biết quần thể cá voi xám đã phục hồi đáng kể, với ước tính từ 15.930 đến 20.530 con. Điều này tạo ra một nghịch lý khi so với tỷ lệ tử vong trên thực tế, mà theo PEER có thể lên tới 1.450 con.

Mặc dù số lượng cá voi có vẻ tốt hơn, nhưng dữ liệu cho thấy rằng quần thể này vẫn chưa ổn định. Các nhà khoa học đặt câu hỏi rằng mức sinh sản hàng năm có đủ để bù đắp cho tỷ lệ tử vong hay không.

Cần lưu ý rằng, trong năm 2025, chỉ có khoảng 85 cá voi con được sinh ra, đánh dấu một năm thấp nhất kể từ khi theo dõi bắt đầu, dẫn đến những kì vọng không khả thi về sự gia tăng quần thể.

Sự xuất hiện của 145 cá voi xám chết có thể là dấu hiệu cảnh báo cho những biến đổi to lớn đang diễn ra trong hệ sinh thái Bắc Thái Bình Dương. Các nhà khoa học nhấn mạnh rằng cần phải điều chỉnh các chiến lược bảo vệ để giải quyết những nguyên nhân gốc rễ.

Theo NOAA Fisheries, PEER, Cascadia Research Collective