Khó Khăn Của Ô Tô Trung Quốc Trong Cuộc Đua Với Nhật Bản Và Hàn Quốc

Tình Hình Khiếu Nại Tăng Cao Trong Quý 2

Ngày 6/7/2026, nền tảng tiếp nhận khiếu nại chất lượng xe Chezhiwang đã công bố báo cáo phân tích cho quý hai. Trong khoảng thời gian này, nền tảng ghi nhận 78.103 khiếu nại hợp lệ, tăng đến 58,3% so với quý trước và 83,4% so với cùng kỳ năm 2025. Đây là con số cao nhất được ghi nhận từ khi nền tảng đi vào hoạt động, với tổng cộng hơn 120.000 khiếu nại trong nửa đầu năm, riêng tháng 6 đã ghi nhận 30.561 khiếu nại.

Phân tích cơ cấu khiếu nại cho thấy những vấn đề chính. Nhóm sự cố liên quan đến pin động lực lần đầu tiên lọt vào danh sách 20 hạng mục bị khiếu nại nhiều nhất, đặc biệt đứng ở vị trí thứ 6. Trong khi đó, lỗi nâng cấp hệ thống qua mạng nổi bật là điểm yếu dịch vụ hàng đầu. Nhóm khiếu nại liên quan đến việc quảng cáo không đúng sự thật chủ yếu gắn liền với các hệ thống hỗ trợ lái.

Ba nhóm vấn đề này thuộc về công nghệ mới, đúng nơi mà các hãng xe Trung Quốc thường nhấn mạnh khi so sánh với các thương hiệu Nhật Bản và Hàn Quốc.

Vấn Đề Đặc Biệt Về Pin

Sự gia tăng trong nhóm khiếu nại về pin chủ yếu xuất phát từ các mẫu xe của GAC Aion. Từ đầu năm 2026, nhiều xe kinh doanh vận tải lắp cell pin lithium sắt phosphate 177Ah của CALB đã gặp phải tình trạng phồng cell, rò rỉ dung dịch điện phân và giảm điện trở cách điện. Hàng loạt xe đã bị mất điện đột ngột trong khi đang vận hành. Hầu hết các xe gặp vấn đề nằm trong khoảng 150.000 đến 250.000 km lăn bánh.

GAC Aion đã phát đi thông cáo xin lỗi và quyết định tăng thời gian bảo hành pin cho các mẫu xe liên quan lên 8 năm hoặc 300.000 km, kèm theo đó là kiểm tra sửa chữa miễn phí. Từ ngày 1 đến 18/7, Chezhiwang đã ghi nhận 182 khiếu nại liên quan đến pin của một trong những thương hiệu này.

Sự Tăng Trưởng Của Triệu Hồi

Ngày 3/7/2026, nền tảng này công bố bản tổng kết triệu hồi nửa đầu năm, cho thấy tổng số xe bị triệu hồi thuộc các thương hiệu nội địa Trung Quốc đạt 308.431 xe, tăng tới 681,2% so với cùng kỳ năm 2025.

Không phải do nhiều đợt triệu hồi nhỏ lẻ, mà đợt lớn nhất đến từ NIO với 246.229 xe bị triệu hồi do lỗi phần mềm gây đen màn hình. Đợt triệu hồi khác cũng cho thấy quy mô lớn hơn. Ngày 24/7/2026, Tổng cục Quản lý Giám sát Thị trường Nhà nước Trung Quốc đã công bố XPeng triệu hồi 33.473 xe X9 sản xuất từ tháng 8/2023 đến tháng 8/2025, bắt đầu thực hiện từ ngày 28/8, do công nghệ chế tạo gây ra tình trạng giảm độ kín của giảm xóc khí phía trước và rò khí trong điều kiện nóng ẩm. Tính đến tháng 6/2026, tổng số xe X9 đã bàn giao trên toàn cầu chỉ mới vượt 60.000 chiếc, tức đợt triệu hồi này bao phủ khoảng 60% số xe đã bàn giao kể từ khi mẫu xe này được ra mắt.

Trong nửa đầu năm, cơ quan quản lý đã phát hành 50 thông báo triệu hồi liên quan đến 26 thương hiệu với tổng cộng khoảng 1,65 triệu xe. Đặc biệt, nhóm triệu hồi liên quan đến pin động lực đã tăng rõ rệt so với cùng kỳ năm 2025.

Tình Trạng Ra Mắt Xe Nhanh

Một số báo chí Trung Quốc cho rằng nguyên nhân xuất phát từ việc rút ngắn thời gian phát triển. Cụ thể, chu kỳ nghiên cứu và phát triển một mẫu xe đã giảm từ 36 tháng xuống còn 18 tháng, trong khi thời gian kiểm thử phần mềm cũng đã được rút ngắn từ 4 tháng xuống còn 2 tuần. Chu kỳ kiểm chứng độ tin cậy của pin, thường cần từ 18 đến 24 tháng, cũng đã bị nén xuống còn 12 tháng hoặc thậm chí ngắn hơn.

Một kỹ sư từng làm việc cho một hãng xe hàng đầu cho biết rằng việc cắt giảm các bước kiểm tra cần thiết đã trở thành điều ai cũng biết trong ngành. Ông từng chứng kiến một phiên bản phần mềm tiềm ẩn rủi ro gây phanh trễ vẫn được đưa ra thị trường, dẫn đến việc gia tăng tai nạn và cuối cùng ông đã quyết định từ chức.

Ông Trương Chiêu Hổ, Phó tổng giám đốc cấp cao Chezhiwang, đã mô tả rằng thực chất việc sản xuất xe kiểu nhanh này là chú trọng vào những vấn đề dễ thấy nhưng lại lơ là các khía cạnh không dễ nhận biết. Kết quả cuối cùng là người tiêu dùng sẽ phải gánh chịu những thiếu sót trong kết cấu, kiểm soát chất lượng và kiểm nghiệm.

Theo dữ liệu từ Hiệp hội Xe du lịch Trung Quốc, biên lợi nhuận của ngành ô tô nước này trong 5 tháng đầu năm 2026 chỉ còn 3,4%, riêng khâu sản xuất xe nguyên chiếc chỉ còn 1,5%. Điều này có nghĩa là mỗi chiếc xe bán ra với giá 200.000 nhân dân tệ chỉ để lại cho nhà máy khoảng 3.000 nhân dân tệ.

Các Cơ Quan Quản Lý Vào Cuộc

Ngày 29/5/2026, một cơ quan thuộc Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc đã công bố thông báo kiểm tra toàn diện các nguy cơ an toàn liên quan đến xe năng lượng mới. Tất cả các hãng xe và công ty sản xuất pin đều phải tự kiểm tra toàn bộ dòng sản phẩm và báo cáo kết quả trước ngày 1/8/2026. Phạm vi rà soát bao gồm 5 lĩnh vực, và lần đầu tiên an toàn của hệ thống lái thông minh được đưa vào diện giám sát trọng điểm.

Vào ngày 17/7, bộ này đã có cuộc họp với các hãng xe lớn, yêu cầu họ thực hiện nghiêm túc việc chống cạnh tranh không lành mạnh và giữ vững tiêu chuẩn chất lượng an toàn cùng tính nhất quán trong sản xuất. Đoàn kiểm tra cũng đã làm việc trực tiếp với GAC Aion và XPeng.

Vào tháng 3/2026, Bộ này cùng Tổng cục Quản lý Giám sát Thị trường đã ban hành quy định mới về nâng cấp qua mạng, cấm việc nâng cấp ép buộc một cách âm thầm và ngăn chặn việc khóa tính năng sau khi bán hàng. Tiêu chuẩn bắt buộc đầu tiên cho hệ thống hỗ trợ lái hợp nhất cấp L2 sẽ có hiệu lực từ ngày 1/1/2027.

Danh tiếng của ô tô Nhật Bản và Hàn Quốc được xây dựng dựa trên độ bền và chất lượng qua nhiều năm sử dụng, không chỉ dựa trên các tính năng có sẵn khi giao xe. Các mẫu xe Trung Quốc bị khiếu nại nhiều nhất trong nửa đầu năm nay chủ yếu liên quan đến pin, phần mềm và hệ thống hỗ trợ lái, tức những phần chỉ bộc lộ vấn đề sau một thời gian sử dụng đủ dài.

Những chiếc ô tô hiện đang bán trên thị trường, trong đó có Việt Nam, sẽ phải đối mặt với các vấn đề này trong những năm tới.