Những Thách Thức Trong Ngành Phụ Tùng Ô Tô Tại Trung Quốc

Chốt nhựa có giá 89 tệ, cụm pin lên tới 130.000 tệ

Sự cố đáng chú ý xảy ra tại Hàng Châu đã được chuyên trang công nghệ Khoái Khoa Kỹ dẫn lại vào ngày 17/4/2026 và báo Triều Tân Văn tổng hợp một ngày sau đó.

Khi một chốt nhựa bị gãy, chủ xe đã nhận được thông báo rằng họ không thể thay thế riêng chốt mà phải thay toàn bộ cụm pin với mức giá 130.000 nhân dân tệ (khoảng 475 triệu đồng). Việc này được biện minh bằng lý do bộ pin đạt chuẩn kín nước IP68, vì vậy nếu mở ra sẽ khó khôi phục kết cấu kín.

Khi yêu cầu hãng bồi thường, chủ xe đã bị từ chối. Ngay cả công ty bảo hiểm cũng không chấp nhận bồi thường cho trường hợp này. Kết quả, chủ xe phải chịu mất thêm gần 10.000 nhân dân tệ (khoảng 36 triệu đồng) cho các chi phí khác.

Chốt nhựa cùng loại đang được bán với giá khoảng 89 nhân dân tệ (tương đương 325.000 đồng) trên các sàn thương mại điện tử.

Chi phí cho một chiếc gương là 5.700 tệ

Ngày 1/5/2026, bài viết tiếp theo đã đề cập đến một chủ xe họ Trịnh, người đã làm hỏng gương chiếu hậu khi lùi xe vào cột trụ trong khu dân cư.

Gương chiếu hậu của chiếc xe này được thiết kế tích hợp nhiều tính năng như điều chỉnh điện, tự gập, sấy sương và giám sát điểm mù. Tuy nhiên, do cấu tạo liền khối, đại lý không thể thay riêng mặt kính mà phải thay toàn bộ cụm, dẫn đến chi phí lên tới 5.700 nhân dân tệ (khoảng 21 triệu đồng), và thời gian chờ cũng mất gần một tuần.

Cần lưu ý rằng trong cả hai vụ việc, không có thông tin nào được tiết lộ về thương hiệu hay mẫu xe từ các cơ quan báo chí chính thống của Trung Quốc; tất cả đều được gọi chung là một mẫu xe năng lượng mới.

Bộ pin chiếm tỷ lệ lớn trong giá trị ô tô

Các trường hợp trên phản ánh rõ ràng một cấu trúc chi phí mà dữ liệu chính thức đã chỉ ra và được nghiên cứu gần đây.

Viện Nghiên cứu Kỹ thuật Ô tô thuộc Trung tâm Chỉ số An toàn Ô tô Bảo hiểm Trung Quốc đã công bố một nghiên cứu vào ngày 31/12/2025. Khảo sát cho thấy, trung bình bộ pin chiếm 49,59% giá trị của 70 mẫu xe thuần điện. Cụ thể, pin tam nguyên chiếm 54,25%, trong khi pin lithium sắt phosphate là 47,89%.

Điều này cho thấy, việc phải thay mới một cụm pin thực sự tốn kém, gần bằng giá trị của nửa chiếc xe. Đó là lý do cho báo giá 475 triệu đồng trên xe trị giá 730 triệu đồng và hơn nữa có thể dẫn đến tình trạng tổn thất toàn bộ.

Ngành bảo hiểm cũng đang phải chịu áp lực. Theo báo cáo của Hiệp hội Actuary Trung Quốc, năm 2025, ngành bảo hiểm đã bảo hiểm 43,58 triệu xe năng lượng mới và thu được 190 tỷ nhân dân tệ, nhưng vẫn lỗ 5,6 tỷ trong khâu bảo lãnh. Có tới 143 dòng xe có tỷ lệ bồi thường vượt 100%, tăng thêm 6 dòng so với năm trước.

Chỉ có 2 đến 3% xưởng có khả năng sửa chữa hệ thống ba điện

Thông tin từ Bộ Công an Trung Quốc cho biết, tính đến cuối năm 2025, cả nước có khoảng 43,97 triệu xe năng lượng mới, chiếm 12,01% tổng lượng xe đang lưu thông.

Tuy nhiên, theo Hiệp hội Ngành Sửa chữa Ô tô Trung Quốc, chỉ có khoảng 20.000 đến 30.000 doanh nghiệp đủ điều kiện sửa chữa xe năng lượng mới, trong khi có khoảng 400.000 tiệm sửa xe sử dụng động cơ xăng. Trong đó, chỉ có 2 đến 3% trong số đó có khả năng sửa chữa sâu hệ thống điện cao thế. Số lượng công nhân có chứng chỉ thao tác điện áp cao chưa đến 100.000 người.

Các cơ quan quản lý đã bắt đầu hành động

Vào ngày 16/1/2026, sáu bộ ngành công bố các biện pháp quản lý tạm thời về việc thu hồi và tái sử dụng pin động lực phế thải, có hiệu lực từ 1/4/2026, cho phép doanh nghiệp sửa chữa truy xuất thông tin kỹ thuật tháo lắp từ nền tảng của nhà nước.

Vào ngày 23/6/2026, chín bộ ngành do Bộ Thương mại dẫn dắt công bố thông tư về thị trường hậu mãi ô tô, khuyến khích các hãng mở ủy quyền kỹ thuật sửa chữa và ưu tiên sửa chữa thay vì thay mới.

Ngày 10/8/2026, CATL đã khai trương 10 điểm dịch vụ ở khắp nơi trên thế giới cùng gói hỗ trợ 10 tỷ nhân dân tệ (khoảng 36.500 tỷ đồng). Giải pháp sửa chữa theo cụm cho phép khách hàng chỉ thay thế mô đun bị hỏng thay vì cả cụm pin. Ông Lý Vĩ, Tổng giám đốc khối chất lượng và hậu mãi của CATL, cho biết tỷ lệ xe có thể sửa được đã tăng từ 47% lên 76,8%.

Các vấn đề tương tự cũng đã xảy ra ở Việt Nam

Vào đầu tháng 10/2025, một chiếc SUV Trung Quốc có giá 2 tỷ đồng tại Thái Nguyên đã bị ngập nước và phải vào xưởng chính hãng, nhưng lại nằm chờ đến đầu tháng 2/2026, tức là mất khoảng 4 tháng. Chủ xe không có bảo hiểm và sau khi yêu cầu, báo giá thay phụ tùng là 400 triệu đồng, việc nhập phụ tùng gấp chỉ sau khi khách hàng lên tiếng công khai.

Có những trường hợp khác cho thấy vấn đề không chỉ ở quy trình phục vụ. Chẳng hạn, anh Đinh Công Lượng, sở hữu chiếc MG tại Quảng Ninh, đã gặp khó khăn khi ba cơ sở sửa chữa tại Quảng Ninh, Hải Phòng và Bắc Giang đồng loạt đóng cửa trong khi xe vẫn còn trong thời gian bảo hành. Khi hỏi về việc sửa chữa bên ngoài, nhân viên cho biết sẽ không bảo hành nếu sửa ngoài.

Điểm chung giữa những vụ việc tại Trung Quốc và Việt Nam là sự từ chối sửa chữa hoặc thay thế các linh kiện hỏng mà chỉ có thể được xử lý qua hệ thống chính hãng. Quy định này không phụ thuộc vào việc xe đó đang ở đâu mà phụ thuộc vào thiết kế và chính sách phân phối phụ tùng của nhà sản xuất.