Vietnam Post và VNPT: Sự Hợp Tác Đột Phá Trong Thị Trường Di Động Ảo

Tổng công ty Bưu điện Việt Nam (Vietnam Post) chính thức giới thiệu dịch vụ SIM du lịch mang thương hiệu Pottel dành cho khách quốc tế từ ngày 15/8, với hai điểm bán tại trung tâm Hà Nội, bao gồm 66 Lương Văn Can và 75 Đinh Tiên Hoàng. Đây là sản phẩm viễn thông đầu tiên được phát hành dựa trên giấy phép mạng di động ảo (MVNO) số 559/GP-CVT, được cấp bởi Cục Viễn thông, Bộ Khoa học và Công nghệ vào ngày 26/12/2025.

Theo giấy phép trên, Vietnam Post có quyền thiết lập mạng viễn thông công cộng di động mặt đất mà không cần sử dụng băng tần vô tuyến, hoạt động theo mô hình MVNO trên toàn quốc. Các dịch vụ cung cấp bao gồm thoại, nhắn tin, truy cập Internet và kết nối máy móc (M2M). Đối tác hạ tầng cho dự án này là Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT). Vietnam Post sẽ chịu trách nhiệm phát triển thương hiệu, sản phẩm, hệ thống phân phối và dịch vụ chăm sóc khách hàng, trong khi VNPT sẽ đảm nhận việc cung cấp hạ tầng mạng, nền tảng công nghệ và khả năng vận hành.

Đáng lưu ý, VNPT và Vietnam Post có chung một bối cảnh lịch sử. Năm 2007, sau quyết định của Thủ tướng, bưu chính và viễn thông đã được tách ra, với VNPT giữ lại hệ thống hạ tầng mạng và các dịch vụ viễn thông, trong khi Vietnam Post trở thành một tổng công ty độc lập, tập trung vào chuyển phát, logistics và dịch vụ tài chính bưu điện. Gần 19 năm sau, hai bên đã tái hợp tác trong lĩnh vực di động và đã ký kết một thỏa thuận hợp tác trong việc phát triển nền tảng logistics số vào tháng 8/2025. Thỏa thuận này tạo dựng sự khác biệt so với những thoả thuận thương mại thông thường mà VNPT hay MobiFone đã thực hiện với các MVNO tư nhân như iTel hay Wintel.

Pottel gia nhập vào một thị trường mà đã có 5 nhà mạng ảo hoạt động, bao gồm iTel (ra mắt năm 2019 với đầu số 087, thuê hạ tầng VinaPhone và hiện có hơn 3,6 triệu thuê bao), Wintel (tiền thân là Reddi với đầu số 055 thuộc tập đoàn Masan), Local (đầu số 089, thuộc ASIM Telecom, thuê hạ tầng từ MobiFone), VNSky (thuộc VNPAY, hợp tác với MobiFone), và FPT Retail. Mặc dù các nhà mạng này đã hoạt động nhiều năm, tổng số thuê bao của họ chỉ chiếm khoảng 2% trong tổng số gần 130 triệu thuê bao di động tại Việt Nam, phần còn lại hầu hết thuộc về ba nhà mạng lớn là Viettel, VinaPhone và MobiFone.

Giá cước dữ liệu tại Việt Nam thuộc nhóm thấp nhất trong khu vực, vì thế, việc cạnh tranh dựa trên giá cả không còn nhiều cơ hội như giai đoạn khi iTel mới ra mắt. Kinh nghiệm quốc tế từ các bưu điện thực hiện mô hình MVNO cũng cho thấy rằng mạng lưới điểm bán vật lý không phải tự động mang lại thành công. Chẳng hạn, PosteMobile tại Ý đã đạt được 4,85 triệu thuê bao tính đến năm 2025 nhờ việc tích hợp SIM với các dịch vụ tài chính và bảo hiểm bưu điện, còn La Poste Mobile ở Pháp duy trì khoảng 2,4 triệu thuê bao nhờ vào mạng lưới hơn 17.000 điểm giao dịch. Ngược lại, Post Office tại Anh, mặc dù cũng có mạng lưới bưu cục rộng khắp, đã phải rút lui hoàn toàn khỏi mảng di động sau một thời gian thử nghiệm.

Một thách thức lớn khác là quy trình đăng ký thuê bao. Các nhà mạng lớn hiện đã kết nối trực tiếp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để xác thực thông tin khi phát triển thuê bao mới, trong khi các MVNO như Pottel vẫn chưa có kết nối này và phải xử lý thông qua cơ quan quản lý viễn thông. Điều này diễn ra đúng lúc ngành viễn thông đang siết chặt việc xác thực sinh trắc học theo Thông tư 08 nhằm giảm thiểu SIM rác, làm cho việc mở rộng thuê bao mới của các MVNO trở nên khó khăn hơn so với trước đây.

Hiện tại, Pottel đã chọn phát triển dịch vụ SIM du lịch dành cho khách quốc tế, thay vì cạnh tranh trực tiếp về giá với các MVNO nội địa đã tồn tại. Vietnam Post cho biết sẽ mở rộng hệ thống phân phối tại các điểm giao dịch bưu điện trên toàn quốc trong thời gian tới, nhưng vẫn chưa công bố thời điểm bán SIM tiêu dùng đại trà và đầu số chính thức của mạng.